Sinds 2022 ben ik directeur van de sector Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) van de gemeente Den Bosch. Een prachtige sector en gemeente om voor te werken. We zijn er voor alle inwoners van Den Bosch van jong tot oud. We proberen voor iedereen het leven in de gemeente een beetje mooier en beter te maken. In de sector werken 600 mensen met een grote variëteit aan werkzaamheden. Ze houden zich bezig met consultatiebureaus en de dementievriendelijke gemeente. Kopen hulp in, maar bieden zelf ook hulp aan mensen met schulden. We doen dit zij aan zij met vele partners en inwoners.
Samen met de collega’s heb ik een beweging in gang gezet binnen MO on the “MOve”. Ik trof bij mijn komst een ondernemingsplan aan met termen als efficiënt, klantgericht, doelgericht. Niet echt termen waar je je bed voor uitkomt als je het mij vraagt. Zeker niet als je kiest voor werken bij de sector MO van de gemeente. Mensen werken bij ons omdat ze van betekenis willen zijn, het verschil willen maken voor inwoners. En natuurlijk we moeten ook op het geld letten, dat is niet van ons maar van de inwoners. Dat weten medewerkers echt wel.
Ik heb gemerkt dat het nodig is om een gezamenlijk verhaal te hebben om in beweging te komen. Een gedragen verhaal met gezamenlijke waarden, gezamenlijke taal en een gezamenlijke richting. Samen met de medewerkers hebben we dat verhaal gemaakt. Het gaat over gemeenschappen versterken vanuit vertrouwen, inlevingskracht en over wendbaar zijn zodat je echt impact kunt maken voor de mensen in de Den Bosch.
Naast een inspirerend verhaal is het ook nodig om medewerkers letterlijk de tijd en ruimte te geven om zich te ontwikkelen. Nieuw gedrag te leren dat nodig is om samen te werken met partners en inwoners vanuit gelijkwaardigheid. Want gemeenschappen zijn niet van ons, de gemeente, maar van zichzelf. En om die laten groeien en bloeien hebben ook zij beweegruimte nodig. Wij moeten vooral niet in de weg lopen door te willen “sturen”, kpi’s te monitoren, projectplannen te vragen. Wat we te doen hebben is naast de inwoners staan, nabij zijn, de tijd nemen om echt naar ze te luisteren, initiatief aanmoedigen en mogelijk maken, in plaats van het over te nemen.
Die tijd krijgen de medewerkers bij MO. We hebben een groep gangmakers; werknemers uit alle hoeken en gaten van de sector die het gedrag dat we willen zien voorleven en de beweging willen aanjagen. Zij worden getraind in wat we noemen “wendbare vaardigheden”, die nodig zijn om te werken vanuit vertrouwen en inlevingskracht.
We organiseren eens per jaar een kennisfestival voor alle medewerkers om elkaar te inspireren, elkaar te leren kennen en kennis te maken met alle mooie dingen die collega’s, partners of inwoners in de gemeente doen. Tijdens het laatste kennisfestival gaf Judith twee workshops naar aanleiding van haar boek “de kracht van de beweegruimte”, om medewerkers te laten zien en ervaren dat er altijd ruimte is om te bewegen.
Ook gaan we een paar keer per jaar met alle leidinggevenden de hei op of het klooster in. Met elkaar staan we stil bij de vraag wat zij te doen hebben om zelf in beweging te komen en hun team in beweging mee te krijgen.
Die tijd vrijmaken is lastig want iedereen heeft het druk druk druk. Maar ruimte om te bewegen ontstaat alleen als we af en toe vertragen. Stilstaan bij vragen zoals: “ doen we nog de goede dingen”? Welke ruimte bieden we onszelf, medewerkers en inwoners nu echt om in beweging te komen? Of zijn we vooral aan het overleven en rennen we achter de waan van de dag aan?
We zijn onderweg als MO, hebben al mooie stappen gezet, maar hebben ook nog veel te leren. Want decennia van het aansturen van een overheid en samenleving alsof het een bedrijf/ machine is, met “knoppen” waar je aan kunt draaien, is niet zomaar afgeleerd. Maar ik zie iedere dag dat de beweging niet te stoppen is en we met een nieuwe taal en nieuwe vaardigheden samen werken aan sterke gemeenschappen in Den Bosch. En zeker zo belangrijk: dat medewerkers met veel plezier hun werk doen. Want die medewerkers zijn ons belangrijkste kapitaal!
Marleen Damen.
