Soms is het duidelijk waar een klacht vandaan komt, bijvoorbeeld als een spier pijn doet of als je bepaalde emoties vaak voelt. Maar het zelfherstellende en zelfregulerende vermogen van ons lichaam is minder zichtbaar en daardoor lastiger te begrijpen. Wat is het precies en waarom is het zo belangrijk?
Wat is zelf herstellend vermogen?
Ons lichaam heeft een ingebouwd systeem dat zichzelf kan herstellen. Denk aan een wondje dat vanzelf geneest of een gebroken bot dat weer aan elkaar groeit. Dit vermogen zie je niet direct, maar iedereen kent het uit ervaring. Het werkt van binnenuit, zonder dat je er altijd iets voor hoeft te doen.
Zelfregulatie: een kracht die je niet ziet, maar wel voelt
Deze kracht om te herstellen en in balans te blijven, zie je overal in de natuur: bij planten, dieren en mensen. Het zorgt ervoor dat we ons kunnen aanpassen en steeds weer zoeken naar evenwicht. Wetenschappers weten nog niet precies waar dit vermogen in ons lichaam zit of hoe het werkt, maar we kunnen het wel voelen en ervaren.
Hoe kun je het zelf herstellend vermogen ondersteunen?
Vaak willen mensen snel van hun klachten af en zoeken ze naar oefeningen of medicijnen. Soms helpt dat, maar het is ook belangrijk om je lichaam de ruimte te geven om zelf te herstellen. Bijvoorbeeld bij een ontsteking: je immuunsysteem gaat aan het werk, net als brandweermannen die een brand blussen. Als je te snel ingrijpt, kan dat het proces verstoren. Meestal is het goed om het lichaam even haar gang te laten gaan.
Wat als het systeem uit balans is?
Soms werkt het zelfregulerende vermogen minder goed, bijvoorbeeld door langdurige stress of trauma. Je hoeft dan niet te leren hoe je moet reguleren, want dat doet je lichaam zelf. Wel kun je leren om weer contact te maken met je lichaam en het ongemak toe te laten, zodat het systeem de kans krijgt om zichzelf te herstellen.
Tine (47) vertelt dat de spanning in haar rug binnen enkele uren toenam, waardoor ze niet meer kon bukken en overeind komen na zitten. ”Ik wil hier zo snel mogelijk vanaf, heb jij core-oefeningen voor me?” Tijdens het lichamelijk onderzoek ontdekken we samen al snel dat er nauwelijks bewuste waarneming is in haar onderlijf. Ze herkent dit bij zichzelf, ze kan niet goed stoppen met denken en bezig zijn. We starten de behandeling met ontspannende technieken voor de spieren van haar rug, middenrif en bekken. In plaats van core-stability oefeningen geef ik haar een ademoefening mee, zodat ze haar lijf beter kan leren waarnemen. Ze herkent dat ze op dit moment eerder mag verzachten dan (spier-)versterken. (casus uit het boek De Kracht van Beweegruimte, Judith Verbeek).
Geef het beweegruimte
Een goed werkend zelfregulerend vermogen maakt je veerkrachtig. Door minder weerstand te bieden en je klachten niet weg te drukken, geef je je lichaam de ruimte om te herstellen. Trainingen in de Beweegruimte zijn erop gericht om je kennis en uitleg te geven, zodat je weet hoe het werkt en jij begrijpt waarop je wel en geen invloed hebt. En op het ervaren van deze kracht in jezelf. Het is een vaardigheid die we vaak niet van huis uit aangeleerd hebben gekregen. Een regulatievermogen dat vrij kan bewegen maakt ons weerbaar, verbonden en zachtaardig. Ieder van ons heeft dit in zich. Zonder weerstand onthult het zich. Zelf.
Kijk op de Beweegruimte agenda voor ons trainingsaanbod.
