Waarom is koude zo gezond??

”What doesn’t kill you makes you stronger”, dat is waarom koude ons zo gezond maakt.

Hoe zit dat nou precies?
Vandaag de dag zijn wij, jij en ik, de groep van ”survival of the fittest” (gefeliciteerd!). Door miljoenen jaren van evolutie heeft de mens zich gevormd tot hoe we nu, vandaag de dag, zijn. Onze voorgangers zijn heel wat uitdagingen tegengekomen en hebben zich hierop keurig aangepast: zo hebben we een immuunsysteem gekregen om niet direct te hoeven overlijden aan een prikje van een roos met wat bacteriën erop en hebben we een schildklier om onze lichaamstemperatuur een tijdje gelijk te kunnen houden, ook al is het buiten 40+ graden of -10.

Je zou kunnen zeggen dat we een basis DNA ‘fabrieksinstelling’ meekrijgen bij geboorte, een blue print zogezegd, die gebaseerd is op onze evolutionaire vorming. Leven we naar deze fabrieksinstelling, dan kan ons systeem zichzelf oneindig goed reguleren en adapteren. Het DNA geeft de juiste informatie aan cellen en cellen voeren hun functie vervolgens uit zoals het hoort. Leven we er vaak niet naar, dan ontstaat er (te vaak) stress, raakt ons immuunsysteem vermoeid of zelfs uitgeput, kunnen cellen hun functie minder goed of zelfs niet meer uitvoeren en verliezen we gezondheid op den duur. Hoe we onszelf gebruiken (hoe onze omgeving op ons inwerkt) bepaalt voor het grootste deel onze gezondheid. Net als bij een stofzuiger: gebruik je een binnenstofzuiger voor buiten op de oprit dan is de kans groot dat hij sneller stuk gaat of reparatie nodig heeft. Bij mensen werkt het natuurlijk net een beetje anders, maar wel vergelijkbaar:

Voor onze fabrieksinstelling zijn er grofweg drie soorten triggers vanuit de omgeving waarop het reageert en zich aanpast:
1. Oude vrienden: dit zijn triggers die ons systeem en zenuwstelsel tot rust brengen en die het evolutionair herkent als veilig. Bijvoorbeeld buiten in de natuur zijn, dichtbij water, vogelgeluiden waarnemen; een teken dat er beschutting en veiligheid is, voedsel en water. De kans op overleving neemt toe. De aan- en uitstand in ons komen in balans.

2.Oude uitdagingen: acute en concrete stressprikkels waarmee ons zenuwstelsel en immuunsysteem supergoed om kunnen gaan; hiervoor zijn we gemaakt zou je kunnen zeggen. Bijvoorbeeld een verwonding door een val: er is schade aan de huid, het immuunsysteem tackelt eventuele indringers en herstelt de schade.

Koude valt ook onder de oude uitdagingen: we hebben een schildklier zodat we goed kunnen omgaan met wisselingen van temperatuur vanuit onze omgeving. Wanneer deze schildklier weinig/nooit geprikkeld wordt, in onze altijd maar verwarmde huizen en klimaat controle op het werk, dan wordt deze ahw ”lui”. De acute stressprikkel van een koude douche of tuinbad in de sneeuw (foto) is voor ons systeem een heel herkenbare uitdaging waar het supergoed mee om kan gaan en dus sterker van wordt. Nadat we uit evenwicht zijn gebracht calibreren we terug naar de balans en verbetert onze energiehuishouding zich.

3. Er zijn ook ”evolutionaire onbekenden” voor ons systeem: dit zijn de niet concrete- en niet herkenbare stressprikkels. Denk aan langdurig zitten tijdens de dag, veel bewerkte voeding eten, vaak (psychosociale) stress ervaren, weinig buiten zijn, piekeren, geen zingeving ervaren, onvoldoende diep kunnen ontspannen, voortdurende onveiligheid/trauma. Triggers die we door de evolutie heen niet/weinig zijn tegengekomen en waarop we onze fabrieksinstelling niet hebben gespecialiseerd. Het werpt ons uit ons evenwicht en belemmert de calibratie terug naar balans. Wanneer deze triggers veel voorkomen in onze omgeving raakt ons systeem ongericht gestresst en verliezen we steeds kleine beetjes gezondheid.

TAKE HOME MESSAGES:
>Maximaliseer oude vrienden (het gevoel van veiligheid in jou brengt rust en calibreert de energiehuishouding)
>Optimaliseer oude uitdagingen (vergroot weerbaarheid in jou en calibreert de energiehuishouding),
>Minimaliseer evolutionaire onbekendheden (verlies aan gezondheid en flexibiliteit, verstoort de energiehuishouding).

En houd je niet van koud douchen? Een sneeuwduik bevordert in elk geval het gevoel avontuur 😉

Geef een antwoord

Your email address will not be published.

top
X